ÐẠI TÁ NGÔ TẤN NGHĨA VỚI THÀNH QUẢ BÌNH ÐỊNH VÀ PHÁT TRIỂN

                                    TỈNH BÌNH THUẬN TỪ 1969 -1975

             ----------------------––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––-

                                           CỰU TRUNG TÁ DỤNG VĂN ÐỐI

                                  Quận Kiêm Chi Khu Trưởng Hòa Ða và Hàm Thuận

     (Bài được lưu trữ trong website www.huongvebinhthuan.org và thuvientoancau.org )

 

 

(Ðại Tá Ngô Tấn Nghĩa, ảnh chụp năm 1970)

 

            Ðại Tá Ngô Tấn Nghĩa đãm nhận chức vụ Tỉnh/Tiểu Khu Trưởng Bình Thuận từ tháng 12/1969 tới ngày 30-4-1975. Ông là cấp chỉ huy biết khai thác ba yếu tố thành công trong binh pháp ‘ thiên thời, địa lợi và nhân hòa ‘.Sự thành công của Ông trước kế hoạch Bình Ðịnh và Phát Triển tỉnh Bình Thuận, chính là nhờ vào tài lảnh đạo chỉ huy và thuật dùng người. Nói chung, Ông biết ‘ Dụng Nhân như Dụng Mộc ‘ Thêm vào đó là lòng dũng cảm và đức hy sinh mà ta ít tìm thấy ở một cấp chỉ huy khác. Ngoài ra Ông còn am tường về Hành Chánh, một kinh nghiệm mà Ông có được trong thời gian còn là Quận Trưởng Hóc Môn tỉnh Gia Ðịnh trước năm 1963.

 

            Do những yếu tố trên, nên Ông đã dễ dàng thu phục được nhân tâm và lấy được lòng dân trong tỉnh. Câu chuyện sau đây chứng minh được sự thu phục nhân tâm của Ông ‘ Một buổi chiều trước Tết Nguyên Ðán 1972, Ðại Tá Nghĩa ngụy trang thành một cán bộ XDNT qua bộ đồ đen chân mang giày Bata xanh, cùng với đoàn tuỳ tùng đi trên một chiếc Dodge 4x4, từ tỉnh lỵ Phan Thiết chạy về hướng xã Lương Sơn quận Hòa Ða. Khi xe Ông còn cách Lương Sơn chừng 10km, thì thấy một người đứng cạnh chiếc xe du lịch, đưa tay chặn xe Ông xin giúp đỡ. Do đó Ông mới biết chiếc xe trên bị hư máy và chủ nhân muốn nhờ xe Ông kéo giùm về Lương Sơn để sữa chữa vì trời sắp tối..

 

            Thế là Ông cho đoàn tuỳ tùng chặt cây ven rừng làm trục nối để kéo chiếc xe của người khách lạ tới một garage tại Lương Sơn để sữa. Tại đây Ðại Tá Nghĩa đã ôn tồn noí với người chủ tiệm sửa xe rằng đây là xe của bạn tôi xin nhờ giúp đở. Sau đó Ông lại lên đường tới thăm các Ấp Xã theo chương trình dự định. Một người xa lạ ở tỉnh khác không hề quen biết nhưng Ông vẫn nhận là bạn mình, để việc sữa xe được nhanh chóng hầu giúp cho người khách đi ngang qua tỉnh bị hỏng xe, sớm được tiếp tục lộ trình còn lại để về xum họp với gia đình. Ðây là câu chuyện khó tin đối với một vị Tỉnh Trưởng đương kim nhưng lại là một chuyện thật. Khi xe sửa xong thì ngườ khách lạ mới được chủ garage cho biết Ông mặc đồ den XDNT chính là Ðại Tá Tỉnh Trưởng Bình Thuận. Người khách lạ đã tỏ lòng ngưởng mộ và kính phục khi tâm tình với chủ tiệm sửa xe. Câu chuyện được loan truyền khắp tỉnh với sự ngưởng mộ và lòng tự hào của đồng bào bản địa đã có được một vỉ Tỉnh Trưởng đầy lòng nhân ái.

 

            Trong bài viết ‘ Trận Ðánh Không Có Ðai Bàng ‘ của một tác giả nào đó , mới đây được đăng tải trên diễn đán Cánh Thép, với mục đích ám chỉ vào Các Cấp Chỉ Huy Tỉnh Tiểu Khu Bình Thuận đã bỏ chạy trước khi Cộng Sản Bắc Việt vào chiếm Phan Thiết đêm 18-4-1975, thực chất Chỉ Là Một Sự Bịa Ðặt Và Hận Thù Cá Nhân đối với Ðại Tá Ngô Tấn Nghĩa cùng Toàn Thể Các Cấp Chỉ Huy VNCH trong Tỉnh. Nguyên nhân chỉ vì tác giả bài viết nguyên là một cựu sĩ quan thuộc Tiểu Ðoàn 5 An Ninh Thiết Lộ, đã ra tranh cử Dân Biểu Bình Thuận Niên Khóa 1971-1975 và bị Thất Cử Áp Chót trong Danh Sách ứng cử viên. Người này sau đó đã đổ hết mọi tội lỗi trách nhiệm cho các cấp chỉ huy Bình Thuận đã không ủng hộ cho đương sự.

 

            Nhưng thử hỏi một cá nhân lúc đó không có một chút uy tín nào đối với Quân Cán Chính kể cả đồng bào, cũng không hề làm việc trong tỉnh. Như vậy làm sao so sánh với uy tín của Hai Vị Ứng Cử Viên đã được chọn : Y Sĩ Thiếu Tá Ðinh Xuân Dũng, một vị bác sĩ giải phẩu tài danh của Quân Y Viện Ðoàn Mạnh Hoạch và Dân Y Viện Phan Thiết, đại diện cho đồng bào Phật Giáo. Vị thứ hai là Giáo Sư Nguyễn Quốc Biền, giáo sư Ðệ Nhị Cấp tại trường Trung Học Công Lập Phan Bội Châu Phan Thiết, cũng là Giám Học kiêm Giáo Sư trường Trung Học Tư Thục Chính Tâm có sĩ số học sinh đông thứ hai trong tỉnh, đại diện cho đồng bào Thiên Chua Giáo.

 

            Ðối với đồng bào tỉnh Bình Thuận, công bằng mà nói ‘ khó có thể bắt buộc hay ra lệnh cho họ phải bỏ phiếu cho người này người nọ’. Trường hợp của cựu Dân Biểu Trương Gia Kỳ Sanh (Trúc Viên 1967-1971) cũng đã bị thất cử trong lần tái tranh cử nhiệm kỳ 2 là một điển hình. Trong lúc Ông Viên là người sinh sống tại Bình Thuận lâu đời, một nhân vật có tiếng tăm trong giới nghệ sĩ và ngành giáo dục tỉnh nhà. Người có công lớn trong việc thành lập Trường Trung Học Bán Công Phan Rí Cửa quận Hòa Ða, đồng thời cũng là một vị Giáo Sư Pháp Văn tài giỏi của trường trong thập niên 50. Cuối cùng Ông bị thất cử chỉ vì bị liên hệ với nghị viên Hội Ðồng tỉnh Bình Thuận tên Phan Nghiêm đã bị bắt giam với tội danh ‘ hoạt động nội thành cho Việt Cộng ‘.

 

            Cũng trong Danh Sách đắc cử kỳ này còn có Lý Thế Quang (Lý Siú Coóng) cựu Thiếu Tá Chỉ Huy Trưởng Trung Tâm Huấn Luyện Sư Ðoàn 5 Bộ Binh, Cựu Quận trưởng Quận Hải Ninh (Bình Thuận) đại diện cho đồng bào sắc tộc Nùng. Sau cùng là Thiếu Tá Ðặng Quang Lượng, cựu Tham Mưu Phó Tiểu Khu Bình Thuận, cựu Quận Trưởng An Phước (Ninh Thuận), đại diện cho sắc tộc Chàm.

 

+ Ðại Tá Nghĩa và Công Cuộc Phát Triển Bình Ðình tỉnh Bình Thuận từ 69-75 :

 

            Trước tháng 5-1975, Bình Thuận có 7 quận : Hàm Thuận, Thiện Giáo, Hải Long (Nam BT) và Hòa Ða, Phan Lý Chàm, Hải Ninh và Tuy Phong (Bắc BT) , tỉnh lỵ là Thị Xã Phan Thiết. Trước năm 1970 dù tỉnh được tăng phái Trung Ðoàn 44/Sư Ðoàn 23BB, một Chi Ðoàn Thiết Vận Xa thuộc Thiết Ðoàn 8 Kỵ Binh và một Chiến Ðoàn thuộc Sư Ðoàn 101 Không Vận Hoa Kỳ có Chiến Xa M41+ 48 yểm trợ, cùng với Hải Pháo của Ðệ Thất Hạm Ðội. Thế nhưng tình hình an ninh của Bình Thuận rất tồi tệ

 

            Tại Phan Thiết, trong khuông viên Tòa Hành Chánh Tỉnh/Tiểu Khu, các vị Tỉnh Trưởng tiền nhiệm đã cho dựng lên những hàng rào kẻm gai và pháo đài bằng bao cát để phòng thủ. Ngay cả các Ty nôi thuộc nằm trong Tòa Hành Chánh, cũng có hàng rào kẻm gai ngăn cách làm giới hạn sự đi lại của các Ty. Trước cổng ra vào Tòa Hành Chánh tỉnh lại có thêm con ngựa sắt bằng kẻm gai di động. Tại Tòa Hành Chánh tình trạng an ninh đã như thế thì nơi các quận lỵ xa xội , lại còn tệ hại tới mức nào ?. Bởi thế hàng đêm các nhân viên cán bộ làm việc tại xãÔ ấp thuộc ba quận phía Nam đi về Thị Xã Phan Thiết ngủ cho an toàn. Còn 4 quận Miền Bắc thì vào ngủ trong quận Phan Lý Chàm và BCH Trung Ðoàn 44 đồn trú tại Sông Mao, quận lỵ của quận Hải Ninh. Các quận lỵ tại Bắc Bình Thuận thường xuyên bị VC pháo kích hỏa tiển 4,2 ly. Ðường vận chuyển duy nhất dành cho cán quân cán cảnh mỗi lần công tác về tỉnh là trực thăng và đường biển từ Phan Rí Cửa hoặc Tuy Phong. Còn người dân đi lại trong tỉnh bằng đường bộ, luôn bị Cộng Sản chặn xét và thu thuế tại khúc quanh Cây Táo ‘ ranh giới giữa xã Lương Sơn (Hòa Ða) và Long Phú (Thiện Giáo). Ðường từ Phan Thiết về Sài Gòn trên QL1 thì bị chặn xét và thu thuế tại số 25 dưới chân núi Tà Cú, ranh giới giữa hai tỉnh Bình Thuận và Bình Tuy.

 

            Tóm lại Cộng Sản ngày càng lộng hành dành dân chiếm đất của Chính Quyền Quốc Gia, thu thuế và sát hại nhiều viên chức cán bộ xã ấp . Do đó lảnh thổ Bình Thuận vào giai đoạn này coi như mất an ninh hoàn toàn về đêm, chính quyền chỉ kiểm soát được một phần đất đai vào ban ngày mà thôi. Tình trạng trên khiến cho người dân Bình Thuận gần như không còn tin tưởng vào sự che chở bảo vệ của Quốc Gia nữa. Ðối với Vùng II chiến thuật, Bình Thuận xếp sau Bình Ðịnh về tình trạng tồi tệ an ninh lảnh thổ.

 

            Công tác Bình Ðịnh Lảnh Thổ Bình Thuận của Ðại Tá Ngô Tấn Nghĩa ngay sau khi nhậm chức, được khởi đầu tại Thị Xã Phan Thiết. Trong Tòa Hành Chánh tỉnh, Ông cho tháo gỡ tất cả hàng rào kẽm gai chia cách các ty nội thuộc cùng với con ngựa sắt và hệ thống phòng thủ bằng bao cát trước cổng ra vào. Trên đường Trần Hưng Ðạo , ra lệnh tháo gở hàng rào kẻm gai và pháo đài bằng kẻm gai để giới hạn xe cộ và sự đi lại của dân chúng trước trụ sở Phái Bộ Quân Sự Mỹ nên sinh hoạt của người dân gần như trở lại bình thường. Ông cũng phát động phong trào ‘ Tự Phòng Thủ ‘của các viên chức thuộc các Ty Sở Nội Ngoại thuộc Tòa Hành Chánh. Ðối với các Quận, Ðại Tá Nghĩa đã ra lệnh phải xuống tận các xã ấp để cùng ngủ đêm với các viên chức địa phương, tránh việc họ phải rời nhiệm sở về quận tỉnh ngủ đêm như trước đây.

 

            Quận/Chi khu Hòa Ða là đơn vị đi tiên phong trong Chiến Dịch Bình Ðịnh và Phát Triển . Tình hình an ninh tại quận này cũng tồi tệ không kém gì tại quận Thiện Giáo, một quận nằm về hướng tây bắc của tỉnh giáp giới với Lâm Ðồng. Quận Hòa Ða có 5 xã, 21 ấp . Từ xã Thượng Văn giáp ranh với quận Tuy Phong , tới các xã Phan Rí Cửa, Phan Rí Thành, Chợ Lầu và xã cực Nam là Lương Sơn giáp ranh với quận Thiện Giáo. Hầu như xã nào về đêm Cộng Sản cũng về tập hợp dân chúng để tuyên truyền và thu thuế. Các vị Quận/Chi Khu trưởng tiền nhiệm của Hòa Ða như Ðại Uý Ðổ Quang Mẫn, Trung Tá Lại Văn Xuân , mặc dù đã cố gắng nhưng cũng không thể nào cải biến được tình hình an ninh địa phương vì chính sách ‘ Bình Ðịnh ‘ chung của toàn tỉnh gần như kém hiệu quả.

 

            Một Thị Trấn như Phan Rí Cửa cũng chỉ tự túc được 25% , còn lại những xã khác đều phải nhận của Tỉnh về phương diện lương bổng và văn phòng phẩm. Phan Rí Cửa là một thị tứ, nguồn lợi kinh tế chính là sản xuất cá muối, nước đá và nước mắm cung ứng cho Thủ Ðô Sài Gòn và nhiều tỉnh Miền Trung từ Tuy Hòa (Phú Yên) ra tới Quảng Trị. Một thị trấn giàu có như thế mà chỉ tự túc được 25% ngân sách xã. Sau khi nghiên cứu tình hình Ðịch-Bạn, ngay đầu năm 1970 Ðại Uý Dụng Văn Ðối Quận/Chi khu Trưởng Hòa Ða đã chia Chi khu Hòa Ða thành 5 Phân Chi Khu . Ðây là một sáng kiến quan trọng trong kế hoạch phân chia lảnh thổ Chi Khu thành các Phân Chgi Khu trong Quân Sử/VNCH sau này.

 

            Thành phần sĩ quan Chi Khu được bổ nhiệm như sau : Phân Chi Khu Lương Sơn ở xa quận lỵ được giao cho Ðại Uý Lê Viết Lợi (Chi Khu Phó), Phân Chi Khu Chợ Lầu do Thiếu Uý Nguyễn Ða Trưởng Ban 2, Phân Chi Khu Phan Rí Thành do Trung Uý Nguyễn Nha Trưởng Ban 3, Phân Chi Khu Phan Rí Cửa do Trung Uý Tăng Văn Ðồng Trưởng Ban 5 và sau cùng là Phân Chi Khu Thượng Văn do Thiếu Uý Cai Văn Hùng Trưởng Ban 1. Các sĩ quan này được nghĩ làm việc văn phòng trước 1 giờ và vào làm việc trể 1 giờ vì nhu cầu di chuyễn tới khu vực Phân Chi Khu được giao phó.

 

            Lực lượng dưới quyền của PhânChi Khu Trưởng gồm có các Trung Ðội Nghĩa Quân được ghép thành Liên Ðội, các Ðoàn Xây Dựng Nông Thôn, Cảnh Sát xã và Lực Lượng Nhân Dân Tự Vệ Ấp Xã. Nhiệm vụ và quyền hạn của những sĩ quan này là chỉ huy trực tiếp lực lượng quân sự tại xã , đại diện Chi Khu Trưởng giải quyết tình hình an ninh tại chỗ và báo cáo lên Quận/Chi khu Trưởng sau đó.

 

            Ðại Uý Dụng Văn Ðối (năm 1970) một sĩ quan bộ binh nhưng đã được toi luyện tại Lò Luyện Thép Hành Quân Biệt Ðộng Rừng Núi Sình Lầy (thời Cố Chuần Tường Trần Văn Hai Tư Lệnh Sư Ðoàn 7 BB lúc còn là Ðại Uý Trưởng Khóa Lớp Tác Chiến trong rừng rậm tại Mã Lai Á) , đồng thời cũng là Huấn Luyện Viên chiến thuật tại Trung Tâm Huấn Luyện Vạn Kiếp . Qua kinh nghiệm hành quân thao dượt với các lực lượng Tổng Trừ Bị và Sư Ðoàn 18 BB.. kinh nghiệm trận mạc đã đóng góp một phần quan trọng trong các kế hoạch hành quân truy quét Công Sản tại Hòa Ða .

 

            Khởi đầu cho công cuộc Bình Ðịnh tại Hòa Ða, Ðại Uý Ðối đã mở Chiến Dịch Ðồng Tâm tại xã Chợ Lầu trong đó có Ấp Xuân Quang là quê hương của Thượng Tá CS Ích Deo, Tỉnh Ðội Phó Tỉnh Ðội Bình Thuận. Tham dự chiến dịch này gồm có Ðại Ðội 296 ÐPQ cơ hữu của Chi Khu Hòa Ða do Trung Uý Nguyễn Văn Ngư làm Ðại Ðội Trưởng, ÐÐ 948/ÐPQ của Ðại Uý Ðổ Phương Gia, Trung Ðội Cảnh Sát Dã Chiến do Thiếu Uý Nguyễn Văn Liên làm TÐT, một Ðoàn Cán Bộ XDNT và 5 Trung Ðội Nghĩa Quân cơ hữu của xã Chợ Lầu.

 

            Chiến dịch kéo dài trong ba tháng nhằm mục đích truy quét tất cả các đơn vị du kích và điạ phương VC hoạt động tại xã Chợ Lầu, học tập đấu tranh chính sách chung của Chính Phủ Trung Ương và Ðịa Phương, thanh lọc và truy quét hạ tầng cơ sở cộng sản , cũng cố niềm tin đối với các viên chức xã ấp. Ðịa bàn hành quân của chiến dịch là các Ấp Hiệp Hòa, Hiệp Thành, Xuân Quang, Xuân An, Hiệp Phước và Hòa Thuận thuộc xã Chợ Lầu. Ngoài các lực lượng cơ hữu của Quận/Chi Khu Hòa Ða , còn có sự tham dự của Tiểu Ðoàn 61 Công Binh do Trung Tá Vũ Thường Don làm Tiểu Ðoàn Trưởng tăng cường xe ủi khai quang và thiết lập 4 vòng đai an toàn cho 4 Ấp Xuân Quang, Xuân An, Xuân Hội và Hiệp Phước.

 

            Chiến dịch phát động vào tháng 7/1970 và kết thúc tháng 10/1970 . Chỉ huy Trưởng Chiến dịch là Ðại Uý Ðối Chi Khu Trưởng và Cố Vấn Trưởng Chi Khu là Thiếu Tá Bộ Binh Ash. Chiến dịch đã thu được các thành quả như sau : Ðại Ðội 296 ÐPQ đã chạm địch và tiêu diệt trọn Ðại Ðội Ðặc Công Nữ của Tỉnh Ðội Bình Thuận, trên trục giao liên giữa mật khu Ba Ghe và Lê Hồng Phong, tịch thu toàn bộ vũ khí. Trận đánh kéo dài từ 12 giờ đêm tới 4 giờ sáng, có pháo binh và Không Quân yểm trợ. Lại xử dụng Mìn Claymore tự động, kéo dài thêm tuyến phục kích của Ðại Ðội ÐPQ. Trong tất cả trận chiến đều có sự hiện diện của Chi Khu Trưởng và Cố Vấn trưởng Chi Khu tại chiến trường với các binh sĩ thuộc quyền.

 

            Thành công nhất của Chiến Dịch Ðồng Tâm là tiêu diệt được toàn bộ hạ tầng cơ sở và du kích VC địa phương. Các Ấp Xuân An, Xuân Hội, Hiệp Phước được nâng lên Ấp Hạng A. Số còn lại xếp ;oại B không có Ấp nào thuộc hạng C và D. Tưởng cũng nên nhắc là trước đây đồng bào Ấp Xuân Quang chưa bao giờ được xem chiếu bóng do Chi Thông Tin Chi Khu tổ chức vì tình hình an ninh lúc đó không được bảo đãm. Hơn nữa Ấp này là quê hương của Thượng Tá Ích Deo, tỉnh đội phó tỉnh đội Bình Thuân.

 

            Nhờ vao chiến dịch Ðồng Tâm, từ đó đồng bào trong Ấp được tự do di chuyển và xem chiếu bóng do Chi Thông Tin Hòa Ða đãm trách gần như hàng tuần. Ðặc biệt mỗi lần có chiếu bóng tại đây cũng đều có mặt Ðại Uý Ðối và Thiếu Tá Cố Vấn Trưởng Chi Khu, nhiều khi còn ngủ đêm tại đây. Can bộ và viên chức xã ấp Chợ Lầu đã không còn đi nơi khác ngủ đêm, trái lại đã có mặt tại chổ để hoạt động hằng đêm với Ðoàn XDNT và Nhân Dân Tự Vệ.

 

            Sau chiến dịch, qua phúc trình của Cố Vấn Trưởng , Ðại Uý Ðối đã được ân thưởng Anh Dũng Bội Tinh Hoa Kỳ với Chữ Vdo Chuẩn Tướng Cố Vấn Trưởng Quân Ðoàn II/Vùng II Chiến Thuật. Buổi lễ gắn huy chương được tổ chức tại BCH Trung Ðoàn 44 BB, do Cố Vấn Trưởng Trung Ðoàn này thực hiện.

 

            Tiếp theo là Chiến Dịch Ðông Tiến, mở cuộc hành quân Bình Ðịnh tại Xã Phan Rí Cửa gồm các Ấp Lâm Lộc, Song Thanh, Giang Hải, Hải Tân, Phú Ninh và Phú Hải. Mục đích của chiến dịch Ðông Tiến cũng như Ðồng Tâm với lực lượng tham dự gồm có Liên Ðội ÐPQ do Thiếu Tá Nguyễn Thanh Xuân làm LÐT, các Trung Ðội Nghĩa Quân, Xã Ðoàn Cán Bộ XDNT, Cảnh Sát Dã Chiến và Nhân Dân Tự Vệ Xã. Kết quả là tiêu diệt toàn bộ các đội du kích công tác xã, bắt sống nữ bí thư xã đặc trách phụ nữ Phan Rí Cửa cùng một số vũ khí cá nhân như AK47, AK50, B40, 41. Sau chiến dịch này, các ấp được nâng lên hạng A trừ ấp Lâm Lộc hạng B và viên chức cán bộ từ đó không còn đi ngủ đêm lánh nạn như trước. Tiếp theo là công tác điện khí hóa thị trấn Phan Rí Cửa để giúp tiện nghi tối thiểu cho đồng bào và các lực lượng an ninh địa phương dễ dàng hoạt động về đêm trong công tác ngăn chận sự xâm nhập của VC .

 

            Chiến Dịch Phượng Hoàng được phát động kế tiếp tại ba xã còn lại là Phan Rí Thành, Thượng Văn và Lương Sơn áp dụng qua thành quả đã đạt được từ hai chiến dịch Ðồng Tâm và Ðông Tiến tại xã Chợ Lầu và Phan Rí Cửa. Ngoài nhiệm vụ trên, mục đích chính của chiến dịch Phượng Hoàng là khai thông Quốc Lộ 1 từ xã Chợ Lầu tới Ðồn Cây Táo giáp ranh với Quận Thiện Giáo. Kết quả là toàn bộ Tiểu Ðoàn 480 cơ động tỉnh của CS hoạt động tại mật khu Lê Hồng Phong, đã bị tan hàng bởi lực lượng hành quân gồm Một Tiểu Ðoàn thuộc Trung Ðoàn 44/SÐ23BB tăng phái, Liên Ðội ÐPQ gồm ÐÐ296 và 948 do Thiếu Tá Nguyễn Thanh Xuân chỉ huy, các lực lượng Nghĩa Quân và Chi Ðội 2/8 Thiết Kỵ của Ðại Uý Hàng Phong Cao ... Chiến lợi phẩm thu được gồm thượng liên phòng không, đại liên, súng cối 61,82 ly, AK 47, 50 và CKC . Trung Tướng Ngô Du, Tư Lệnh QÐII/V2CT đã tới Bình Thuận, chủ tọa buổi lê gắn lon, huy chương và tưởng thưởng cho các chiến sĩ anh dũng có công, được tổ chức tại Trường Tiểu Học Lương Sơn.

 

            Cĩng trong chiến dịch này, Chi khu Hòa Ða đã khai thông được Quốc Lộ 1, nên từ tháng 10/1970 về sau, sự giao thông giữa 4 quận Bắc Bình Thuận với Phan Thiết đã trở lại bình thường bằng đường bộ, các cấp quân cán chính không cần phải dùng trục thăng hay ghe thuyền như trước. Cũng từ đó Tiểu Ðoàn 61 Công Binh Chiến Ðấu của Trung Tá Vũ Thuong Don bắt đầu tu bổ mở rộng con đường huyết mạch này thành một xa lộ an toàn, giúp cho sự giao thông Nam-Bắc được dễ dàng va nhanh chóng.

 

            Tóm lại sau một năm, qua các chiến dịch Quân Dân Quận/Chi Khu Hòa Ða đã hoàn toàn bình định được lảnh thổ . Những Ấp cực kỳ nguy hiểm như Xuân Quang (xã Chợ Lầu) và Lâm Lộc (xã Phan Rí Cửa) đã được can bộ viên chức địa phương và Quận tới ngũ hằng đêm cũng như thường xuyên về sinh hoạt thăm dân nên đã mang niềm tin trở lại đối với chính nghĩa Quốc Gia. Nhưng kết quả đáng khích lệ nhất của công cuộc Bình Ðịnh là từ đó các xã Phan Rí Cửa, Thượng Văn, Phan Rí Thành, Chợ Lầu đều tự túc 100% ngân sách, còn xã Lương Sơn mãi tới năm 1973 mới thực hiện được.

 

            Trong buổi họp các cấp Chi Khu Trưởng toàn Tỉnh dưới quyền chủ tọa của Ðại Tá Ngô Tấn Nghĩa Tỉnh/Tiểu Khu Trưởng Bình Thuận với thành phần tham dự : Ðại Uý Nguyễn Ngọc Lan (Quận/Chi Khu Trưởng Hàm Thuận, sau đó Ðại Uý Nguyễn Văn Cậy thay thế theo lệnh của QÐII), Trung Tá Kiều Văn Út (Hải Long), Thiếu Tá Hồ Viết Lượng (Thiện Giáo), Trung Tá Diệp Sắng Cảnh (Hải Ninh), Ðại Uý Ðặng Chánh Anh (Phan Lý Chàm), THiếu Tá nguyễn Văn Nhuận (Tuy Phong) . Ðại Tá Nghĩa đã chỉ thị cho các Quận/Chi Khu trong tỉnh phải áp dụng Kế Hoạch Bình Ðịnh Lảnh Thổ mà Quận/Chi Khu Hòa Ða đã thành công. Dịp này qua đề nghị của Tỉnh/Tiểu Khu Bình Thuận nên Tổng Thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu đã ban lệnh ‘ Ðặc Cách ‘ vinh thăng Thiếu Tá cho Ðại Uý Dụng Văn Ðối Quận/Chi Khu Hòa Trưởng Ða trong ngày Nông Dân VNCH 26-3-1971.

 

            Chỉ trong thời gian chưa đầy 2 năm, Ðại Tá Nghĩa đã hoàn toàn Bình Ðịnh và Phát triển gần như toàn lảnh thổ Bình Thuận, khiến cho cộng sản đã không còn đất dung thân tại đây. Sự thành công của ông là nhờ vào nghệ thuật Dùng Người Ðúng Chỗ và Ðúng Lúc, tức là trước khi hành động bất cứ việc gì, Ông luôn biết mình là ai đối với mọi người. Ngoài ra còn phải kể tới lòng can đãm và đức hy sinh của một cấp chỉ huy ( nhiều lân chết hụt vì phục kích, bom gài, máy bay hỏng máy..) khi Ông trực diện tại chiến trường cùng đồng đội như là một người lính đang chiến đấu, nên đã thu phục được lòng quân dân Bình Thuận.

 

             Mỗi khi tới thăm viếng các đơn vị, Ông luôn xử dụng vai trò của một người Anh, người Thầy hơn là quyền hạn của một Tỉnh/Tiểu Khu Trưởng, khiến cho các thuộc cấp càng thêm thương mến và nể trọng. Ông ít khi to tiếng với thuộc cấp dù họ có lỗi, mà chỉ ân cần, niềm nở và khoan dung. Ông cũng không phải là kẻ háo danh ham quyền, cụ thể là Ðại Tá Nghĩa đã được Tổng Thống Thiệu đề cử làm Tư Lệnh Sư Ðoàn 23 Bộ Binh hay Tỉnh Trưởng Bình Ðịnh nhưng Ông nhất mực từ chối với lý do tuổi già.

 

            Trong năm1973 khi đang làm Tỉnh Trưởng Bình Thuận, Ðại Tá Nghĩa đã làm đơn xin giải ngũ vì đã phục vụ hơn 23 năm trong quân đội nhưng đã bị TT Thiệu từ chối dù rằng đơn của Ông đã được các cấp chỉ huy trực tiếp như Quân Ðoàn II, Bộ Quốc Phòng Và Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH phê chuẩn.

 

            Sau rốt Ðại Tá Nghĩa là người có lập trường cứng rắn, chỉ bổ nhiệm các cấp chỉ huy dựa trên Khả Năng và Ðạo Ðức. Khi Phó Tỉnh trưởng Hành Chánh Nguyễn Văn Tiên ra đi, Trung Ương đã bổ nhiệm Ðốc Sự Hành Chánh Cao Minh Khiêm về thay thế. Dù Ông này là cháu ruột của Linh Mục Cao Văn Luận nhưng khả năng không đáp ứng được nhu cầu công vụ nên Ðại Tá Nghĩa đã xin Phủ Thủ Tướng thay thế bằng Ông Phạm Ngọc Cửu, Ðốc Sự Hành Chánh lúc đó đang là Chánh Văn Phòng của Tỉnh. Nhờ đó mà từ năm 1970 tới lúc Bình Thuận bị CS Bắc Việt cưởng chiếm ngày 19-4-1975, qua khả năng và tài năng động nên Ông Cửu đã giúp Ðại Tá Nghĩa giải quyết công việc hành chánh một cách trọn vẹn.

 

            Cuối năm 1974 để thích ứng với thời cuộc, Bộ TTM/QLVNCH đã ban hành bảng cấp số mới tại các Tiểu Khu trên toàn quốc. Do đó cấp chỉ huy Bình Thuận cũng thay đổi Trung Tá Ðổ Trọng Trí từ QÐII về thay Trung Tá Vương Ðăng Phong (Lên Tỉnh Trưởng Lâm Ðồng) trong chức vụ Tiểu Khu Phó và thay Trung Tá Mai Lang Luông (kiêm nhiệm chức vụ Tham Mưu Trưởng Tiểu Khu).

 

            Cùng lúc để thích ứng với nhu cầu chiến trường đang sôi động lúc đó, Ðại Tá Nghĩa đã cho hoán chuyển các cấp Quận/Chi Khu Trưởng toàn tỉnh : Thiếu Tá Dụng Văn Ðối từ Hòa Ða về thế cho Thiếu Tá Hàng Phong Cao làm Quận trưởng Hàm Thuận. Trung Tá Kiều Văn Út thế Thiếu Tá Ðối làm Quận trưởng Hòa Ða. Thiếu Tá Hàng Phong Cao thay Trung Tá Út làm Quận Trưởng Hải long. Thiếu Tá Slen Cam Vo làm Quận Trưởng Hải Ninh thế Thiếu Tá Diệp Sắng Cảnh về BCH Chiến Thuật tại Sông Mao. Thiếu Tá Lư Thế Nhàn làm Quận Trưởng Phan Lý Chàm thế Thiếu Tá Ðặng Chánh Anh về Phòng Thanh Tra Tiểu Khu. Quận Tuy Phong Thiếu Tá Hà Văn Thanh vẫn làm Quận Trưởng và Thiếu Tá Lê Văn Thông làm Quận Trưởng Thiện Giáo. Dịp này Ðại Tá Nghĩa cũng lập danh sách đề nghị thăng cấp Trung Tá cho Thiếu Tá Dụng Văn Ðối và Hàng Phong Cao.

 

            Ngoài ra Ðại Tá Nghĩa cũng ra lệnh hoán chuyển vùng hoạt động của các Tiểu Ðoàn Ðịa Phương Quân : Tiểu Ðoàn 202 (Thiếu Tá Bính sau Ðại Uý Huỳnh Văn Hòang thay) thế vùng hoạt động của Tiểu Ðoàn 212 (Thiếu Tá Quân) tại Lương Sơn. Tiểu Ðoàn 274 (Thiếu Tá Bình) đãm trách khu vực Phú Hội, Mương Mán, Ðại Nẵm thuộc Chi Khu Hàm Thuận. Tiểu Ðoàn 275 (Thiếu Tá Tư) từ Cây Táo về đãm trách vùng Kim Ngọc, Lại An nhưng vẫn để một Ðại Ðội bảo vệ Pháo Ðội và Trung Tâm truyền tin tai Tà Dôn. Tiểu Doàn 212 (Thiếu Tá Quân) thế TD229 bảo vệ BCH. LÐ925 tại Lương Sơn, Sông Lũy và khu định cư Ðồng Mới. Tiểu Ðoan 248 (Thiếu Tá Trung sau thay Thiếu Tá Xuân) giữ cầu Ðại Hòa và quận Tuy Phong. Tiểu Ðoàn 249 (Thiếu Tá Sang sau Ðâi Uý Quý thay) giữ Phú Long, Tuỳ Hòa, Long Hiệp. Tiểu Ðoàn 212 (Thiếu Tá Tiến) về tăng cường bảo vệ tỉnh lỵ Phan Thiết. Ðại Ðội Biệt Lập 296 DPQ cũng từ Hòa Ða về Hàm Thuận đãm trách an ninh tại Ngã Hai và Văn Lâm. Ðại Ðội 948 của Ðại Uý Mai Xuân Cúc về giữ Cầu Phú Long và bảo về Pháo Ðội đóng gần trường Nông Lâm Súc.

 

            Tóm lại qua các thăng trầm của cuộc chiến tại miền Nam VN , quân dân Tỉnh Bình Thuận đã không để mất một tất đất nào về tay cộng sản quốc tế cũng như hầu hết các cấp chỉ huy lớn nhỏ không ai bỏ lính và đơn vị chạy trước khi CS Bắc Việt vào Phan Thiết đêm 18-4-1975. Nói chung Từ Mùa Hè Ðỏ Lửa 1972 cho tới Hiệp định ngưng bắn tháng 1-1973 tỉnh nhà dưới sự lãnh đạo của Ðại Tá Nghĩa và các cấp chỉ huy Quân, Cán, Chính đã cho giặc Hồ những đòn thù đích đáng . Ðó là lý do sau khi đã cưởng chiếm được VNCH, cộng sản Hà Nội vẫn còn tung tin Ðại Tá Nghĩa, Trung Tá Ðối đang còn chỉ huy Nghĩa Quân chống lại chúng trong mật khu Ba Ghe, rừng mai Vĩnh Hảo, Sông Lủy.. và thỉnh thoảng có về xã Hậu Quách để thăm các thầy Cả, để lần nữa tóm gọn những người yêu nước lần nữa vào tù.

 

            Ðại Tá Ngô Tấn Nghĩa qua tài lảnh đạo, giàu lòng hy sinh và bác ái thương dân cũng như thương lính nên Ông thường làm việc mỗi ngày 24/24 vào thời gian cuối cùng của cuộc chiến nhưng vận xui của nước nên cuối cùng Ông cũng không thể cưởng lại sự sụp đổ của Miền Nam VN. Vì thế Ông xứng đáng được Quân, Dân , Cán, Chính Bình Thuận ca tụng, ngưởng mộ và tự hào đã có một Vị Tỉnh Trưởng luôn nghĩ tới Dân và Nước, sống vì Dân và cũng chỉ vì Dân mà sống.

 

 

 

Viết tại Hạ Uy Di

DỤNG VĂN ÐỐI

Cựu Trung Tá/QLVNCH